Ijsland – Ronald Giphart

Er lag voor mij een drempeltje om weer een boek van Giphart te pakken, maar ben blij dat ik erover heen ben. Ook Giphart wordt ouder en blijft een ontzettend goede waarnemer van zijn eigen gedachten. Ijsland ging in tegenstelling tot mijn verwachting niet over drinken, sex en wat er verder in het hoofd van een gefrustreerde student opkomt. Het mag duidelijk zijn dat ik hier van kan smullen maar soms heb je er gek genoeg geen zin in. Dit boek ging verrassend genoeg over vaderliefde. Tja en dat was voor mij een feest van herkenning.

Deze passage kwam ik tegen in een recensie van Carmen Meuffels op recensieweb:

IJsland overtreft deze beide voorgaande boeken in oprechtheid, en in zijn welslagen de lezer mee te nemen in de avonturen van Giph, die van enkel vrouwenversierder geëvolueerd is tot liefhebbende vader.

Een aantal citaten in willekeurige volgorde:

Zoek de grap. Wees niet hardvochtig. Toon je emo.. emoti… Heb lief. Begrijp dat het in de liefde nooit van twee kanten tegelijk komt. Wees lief voor je moeder. Denk aan anderen. Maak weinig drama. Laat je nooit raken door kritiek. Zeur niet over kleine problemen. Gooi jezelf eens in de rozen. Vecht alleen voor goede zaken. Denk niet aan geld. Verwacht niet te veel van vriendschap. Laat je niet verblinden door liefde. Laaf je soms aan zelfmedelijden. Wees strenger voor jezelf dan voor je buurman. Gebruik het woord pompaf. Gun een ander zijn succes. Weet dat er altijd mensen leuker of beter zijn dan jij. Vermijd Hilversum. Wantrouw applaus. Laat je vermurwen. Schaam je niet. Aanvaard je taak.

Oké, we moesten lachen. Het enige criterium bij pogingen tot humor: heeft het wel of geen effect?

…langs de waarheid scheerden (sommigen noemen het liegen, ik ‘een onhandig enthousiasme’), maar dit is echt waar.

Hoe leeg moet het voelen om je oordeel over je eigen leven te laten afhangen van maatschappelijk welslagen.

Meryl Streep vertelt in The Hours haar dochter over een bepaald gevoel: ‘There was such a sense of possibility. You know that feeling? And I remember thinking to myself: so, this is the beginning of happiness. This is where it starts. And of course there will always be more. It never occurred to me it wasn’t the beginning. It wás happiness. It was the moment. Right then.

maar het was vooral ook verdriet over de dingen die niet blijven wat ze nooit zijn geweest

Reizen in een groep is een experiment in zelfontmanteling

Wij hebben slechts één ongeluk: geboren te zijn met het besef hoe nietig ons leven

Ik geloof niet dat ik ooit in nuchtere toestand op een nachtelijk tijdstip door de stad heb gewandeld. De verlatenheid van de lege straten en de donkere huizen. Iedereen sliep, ik leek de enige op aarde. In het oosten begon het langzaam te dagen. Ik zag een paar lichtere strepen aan de donkere hemel

Altijd hysterisch geroepen dat ik een stoïcijn was. Stoïcijnen denken dat de dingen gaan zoals ze gaan en geen moedertjelief dat daar iets aan verandert. Het hevigste leed is inzien dat wijzelf de enige oorzaak zijn van al onze tegenslagen, schreef Sophocles. Emoties bij voorspoed of tegenslag zijn volgens stoïcijnen het gevolg van een onjuist oordeel. Wanneer we worden geslagen doet dit pijn. Ons verdriet hierover voelen we omdat we ooit hebben besloten dat pijn fout is. Dat besluit hadden we nooit moeten nemen. Vice versa ons blijde gevoel over winst en vreugd

De verantwoordelijkheid duizelde me. Daar, in dat rieten wiegje, lag een wezentje te ademen, een oerknalletje dat er tweeënhalf uur daarvoor nog niet was. Hoe vol kun je van iets zijn? Ik geloof dat ik werkelijk dacht dat alle mensen op straat wisten van Bents geboorte. Honden en hun baasjes waren opgetogen, straatlantaarns schoten aan om Bents komst te vieren, auto’s claxonneerden, fietsers ontstaken hun verlichting: Bent was het nieuwe centrum van het universum.

Iemand schreef dat kunst de gift is van de ene eenzame aan de andere.

‘Alles in een vriendschap is echt en zonder bijbedoeling,’ schrijft Cicero. Vriendschap, dat was precies wat het was.

Hoe jonger we zijn, hoe meer vrienden we hebben. Iemand van twintig heeft gemiddeld zes tot acht écht goede vrienden. Als iemand dertig is, is dat aantal geslonken tot vier à vijf. Iemand van in de veertig heeft twee tot drie dierbare broeders en iemand van vijftig één tot twee. In de leeftijdsklasse daarboven loopt het aantal écht goede vrienden ras terug tot nul. Dit is geen vrolijk stemmende wetenschap

Als mensen wordt gevraagd naar de belangrijkste ervaring bij ‘liefde op het eerste gezicht’ is het meest genoemde woord: herkenning. Het is mogelijk iemand te herkennen die je daarvoor nog nooit hebt gezien.

Als een man die zelf nog geen kinderen heeft een foto van een baby ziet, gebeurt er niets met zijn pupillen, maar bij een man die wel kinderen heeft worden de pupillen groter. Dit in tegenstelling tot vrouwen, die altijd grotere pupillen krijgen als ze een baby zien

Enfin, soms kijk ik op mijn eigen leven terug zoals kinderen een poppenkastvoorstelling bijwonen: schreeuwend, aanwijzingen roepend, zich niet neerleggend bij het onafwendbare. ‘Nee Jan Klaassen, je moet niet met haar naar die middenstip! Nee! Weg die arm! Niet haar bril opzetten! Denk aan Teaske! Denk aan het ziekenhuis! Niet doen!’

‘Er is geen daar daar’

Volgens Freud is blozen een vervangend exhibitionisme; de blozer wil eigenlijk de geslachtsdelen tonen en gebruikt het gezicht als vervanging

‘de gouden regel van de psychologie luidt: in tijden van crisis geen belangrijke beslissingen nemen.’

Verdriet zit voornamelijk in details, ben ik inmiddels achter.

‘Zonder verbeelding, zonder invallen, zonder het wapen van de fantasie, zonder overdrijven, humor of ironie. Het lukt me niet om je anders over deze scène uit ons leven te vertellen dan met een opsomming van handelingen.’ (Giph over de geboorte van zijn kind)